Gdy odlew się nie udaje, zwykle winna jest jedna z kilku powtarzalnych przyczyn. Zebraliśmy je z kart produktów, które sprzedajemy: silikonu MM922, pianki IZY FOAM, gumy Soft Plastic K5 i żywic EPODEX. Przy każdym problemie opisujemy objaw, przyczynę z karty i co zrobić, a to, czego karty nie opisują, oznaczamy jako ogólną praktykę.
Szybka diagnoza w tabeli
| Problem | Materiał | Najczęstsza przyczyna z karty | Przejdź do |
|---|---|---|---|
| Silikon zostaje lepki | MM922 | za mało katalizatora lub odmierzanie na oko | Silikon |
| Pęcherze w odlewie | MM922, żywice | zbyt energiczne mieszanie bez odpowietrzenia; niezagruntowane drewno w zalewie | Silikon, Żywica |
| Pianka rozsadza formę lub rośnie w kubku | IZY FOAM | za dużo mieszanki w formie albo mieszanie dłuższe niż 15 s | Pianka |
| Guma żółknie lub brązowieje | Soft Plastic K5 | przegrzanie: za długie cykle lub za wysoka moc mikrofali | Guma |
| Żywica żółknie i pęka | ULTRA CLEAR PRO | zalew grubszy niż 2 cm w jednej warstwie | Żywica |
Silikon MM922: lepki, nie utwardza się, ma pęcherze
Karta wymienia trzy najczęstsze błędy. Za mało katalizatora albo odmierzanie na oko: silikon zostaje lepki. Proporcja to 100 : 5 wagowo, więc odmierzaj ją na wadze, a nie łyżką. Zbyt energiczne mieszanie bez odpowietrzenia: pęcherze na powierzchni odlewu, dlatego mieszaj spokojnie i odpowietrzaj masę. Model z plasteliny siarkowej lub nieodtłuszczony: zły styk powierzchni. Użyj plasteliny bezsiarkowej, np. plasteliny technicznej do form, i rozdzielacza.
Warto też znać czasy z karty: przy katalizatorze niebieskim masa żyje 45 do 120 minut, rozformowanie po 8 do 12 godzinach, a pełne właściwości forma osiąga do 24 godzin. Jeśli rozformowujesz wcześniej, forma może być jeszcze miękka. Cały proces opisaliśmy w poradniku jak zrobić formę z silikonu, a wybór silikonu w artykule silikon addycyjny czy kondensacyjny.
Pianka IZY FOAM: rozsadza formę, rośnie w kubku, jest krucha
Reakcja trwa kilkadziesiąt sekund, więc błędy wychodzą od razu. Z karty IZY FOAM 30: za dużo mieszanki w formie powoduje, że pianka rozsadza lub otwiera formę, dlatego wykonaj próbę na małej porcji i policz objętość (formę napełniaj w 1/20 do 1/25 objętości). Zbyt długie mieszanie: pianka zaczyna rosnąć w kubku, więc mieszaj do 15 sekund i od razu lej. Zimne składniki: mniejszy przyrost, pianka gęstsza i krucha, trzymaj 18 do 22°C. Otwarte opakowania: składnik B chłonie wilgoć i traci właściwości, zamykaj go od razu po użyciu.
Którą piankę wybrać i ile jej wziąć, opisaliśmy w artykule porównanie IZY FOAM 30, 100 i 200.
Guma wędkarska: żółty lub brązowy kolor, bąbelki, odcięcie warstw
Karta Soft Plastic K5 jest tu konkretna. Żółty lub brązowy kolor oznacza przegrzanie, najczęściej przez zbyt długie cykle podgrzewania lub za wysoką moc mikrofali. Karta podaje przykład: maksymalnie 50% mocy i cykle 30 + 30 + 20 + 20 sekund. Nie przekraczaj 170°C, bo tworzywo degraduje: w cieczy pojawiają się grudki, a kolor staje się brązowy.
Bąbelki powietrza w cieczy pojawiają się przy zbyt intensywnym podgrzewaniu. Odcięcie między warstwami oznacza zbyt słabo rozgrzane tworzywo przy drugiej warstwie. Zbyt wczesne wyjęcie gumy z formy daje trwałe odkształcenie, więc daj jej ostygnąć. Przy większych ilościach tworzywa karta wspomina o możliwości dodania stabilizatora temperatury. Wprowadzenie do tematu: plastisol do przynęt: jak zacząć, a formy i koszt: własne gumy wędkarskie.
Żywica epoksydowa: lepka, żółknie, pęka, ma pęcherze
Karta ULTRA CLEAR PRO wymienia dwa najczęstsze błędy. Zalew grubszy niż 2 cm w jednej warstwie powoduje przegrzanie, zażółcenie i pęknięcia. Wylewaj cieńsze warstwy zgodnie z grubością zalewu danego systemu (ECO do 1 cm, PRO do 2 cm, ECO+ i PRO+ do 5 cm, MAX do 10 cm). Drewno niezagruntowane oddaje powietrze do zalewu i robi pęcherze, więc najpierw je zagruntuj.
Karta zaleca też pokrycie lakierem lub dwuskładnikowym twardym woskiem powierzchni użytkowych narażonych na wysoką temperaturę i zarysowania. Jeśli żywica po wielu godzinach jest lepka, przeczytaj ile schnie żywica i dlaczego zostaje lepka. Wybór wersji: EPODEX ECO, PRO czy MAX.
Pytania i odpowiedzi
Silikon jest lepki po dobie. Czy da się go uratować?
Najczęstsza przyczyna z karty to za mało katalizatora. Takiej formy zwykle nie da się poprawić, więc zrób nową, tym razem odważając składniki na wadze w proporcji 100 : 5.
Czy kolor gumy po przegrzaniu da się naprawić?
Karta mówi, że żółty lub brązowy kolor oznacza przegrzanie i degradację tworzywa. Takie tworzywo nadaje się raczej do wyrzucenia, a kolejną porcję podgrzewaj krócej i na mniejszej mocy.
Dlaczego pianka urosła w kubku?
Zbyt długo mieszałeś. Karta zaleca mieszanie do 15 sekund i szybkie wlanie do formy.
Z czego robić modele do formy?
Plastelina musi być bezsiarkowa, a model odtłuszczony i pokryty rozdzielaczem. Rozdzielacze porównaliśmy w rankingu rozdzielaczy.
Artykuł przygotował sklep Modelarnia24, który sprzedaje opisane produkty. Opisane przyczyny pochodzą z kart produktów. Jeśli problemu tu nie ma, napisz do nas, a dodamy go do poradnika.
